Bijgewerkt 17 oktober 2026 | Gezondheid
Vitamines heb je elke dag nodig, maar hoeveel eigenlijk? En moet je ze slikken, of haal je alles uit je eten? In dit artikel lees je wat vitamines doen, waar ze in zitten, wie er extra van nodig heeft en waarom meer niet altijd beter is. De informatie is gebaseerd op het Voedingscentrum.
In het kort
- Eet je gevarieerd volgens de Schijf van Vijf, dan krijg je meestal genoeg vitamines binnen.
- Extra vitamine D: jonge kinderen, vrouwen die zwanger zijn of willen worden, 70-plussers, mensen met een donkere huid, mensen die weinig buiten komen.
- Eet je veganistisch, dan heb je vitamine B12 nodig, want die zit alleen in dierlijke producten.
- Meer is niet beter: kies een supplement met niet meer dan 100% van de aanbevolen hoeveelheid. Gebruik je medicijnen, vraag je huisarts of apotheker.
Let op: dit artikel is algemene informatie en vervangt geen medisch advies. Twijfel je of maak je je zorgen? Raadpleeg je huisarts.
Wat zijn vitamines?
Vitamines zijn stoffen die je lichaam nodig heeft om goed te werken, bijvoorbeeld voor je weerstand, je botten en je energie. Je lichaam maakt ze niet of nauwelijks zelf, dus je haalt ze uit je eten. Vitamine D is een uitzondering: die maakt je huid onder invloed van zonlicht.
Er zijn vetoplosbare vitamines (A, D, E en K) en wateroplosbare vitamines (de B-vitamines en vitamine C).
Waar zitten vitamines in?
| Vitamine | Zit onder meer in |
|---|
| Vitamine A | Lever, zuivel, eieren, wortel en andere oranje en groene groenten |
| B-vitamines | Volkorenproducten, vlees, vis, eieren, zuivel en peulvruchten |
| Vitamine B12 | Alleen in dierlijke producten: vlees, vis, eieren en zuivel |
| Vitamine C | Fruit, groente en aardappelen |
| Vitamine D | Vette vis, en je huid maakt het zelf in zonlicht |
| Vitamine E | Plantaardige oliën, noten en volkorenproducten |
| Vitamine K | Groene groenten zoals spinazie en boerenkool |
Heb je extra vitamines nodig?
Eet je gevarieerd volgens de Schijf van Vijf, dan krijg je meestal genoeg vitamines binnen. Voor sommige groepen geldt wel een advies voor een supplement, vaak vitamine D:
- jonge kinderen;
- vrouwen die zwanger willen worden of zwanger zijn;
- 70-plussers;
- mensen met een donkere huid;
- mensen die weinig buiten komen.
Eet je veganistisch, dan heb je vitamine B12 nodig, omdat die alleen in dierlijke producten zit. Eet je geen vis, dan kun je visvetzuren (omega-3) overwegen.
Kan je te veel vitamines binnenkrijgen?
Ja. Voor de meeste mensen levert een extra supplement geen gezondheidsvoordeel op, en het kan zelfs schadelijk zijn. Voor vitamine A, D, E, B6, niacine en foliumzuur geldt een bovengrens. Te veel vitamine B6 kan bijvoorbeeld zenuwklachten geven.
Neem je toch een supplement, kies dan een middel met niet meer dan 100% van de aanbevolen hoeveelheid. Die staat op het etiket als referentie-inname (RI). Gebruik je medicijnen? Vraag dan je huisarts of apotheker of je extra vitamines nodig hebt.
Pas op met ‘wondermiddelen’
Soms worden vitamines aangeprezen als middel tegen ernstige ziektes. Een bekend voorbeeld is ‘vitamine B17’ (laetrile) uit abrikozenpitten, dat tegen kanker zou beschermen. Volgens het Voedingscentrum is dat nooit aangetoond en wordt het gebruik afgeraden.
Checklist: vitamines in het kort
- Gevarieerd eten levert meestal genoeg vitamines.
- Sommige groepen hebben extra vitamine D of B12 nodig.
- Meer is niet beter: kies maximaal 100% van de aanbevolen hoeveelheid.
- Vitamines zijn geen medicijn tegen ernstige ziektes.
Veelgestelde vragen over vitamines
Wie heeft extra vitamine D nodig?
Onder meer jonge kinderen, vrouwen die zwanger willen worden of zwanger zijn, 70-plussers, mensen met een donkere huid en mensen die weinig buiten komen.
Is een multivitamine nodig als je gezond eet?
Meestal niet. Voor de meeste mensen levert een supplement geen extra gezondheidsvoordeel op.
Kun je te veel vitamines slikken?
Ja. Van sommige vitamines, zoals A, D en B6, kan te veel schadelijk zijn. Kies daarom maximaal 100% van de aanbevolen hoeveelheid.
Bron: Voedingscentrum – Vitamines. Bijgewerkt oktober 2026.
Bijgewerkt 17 oktober 2026 | Gezondheid
Een glaasje rode wijn bij het eten zou goed zijn voor je hart. Dat hoor je vaak, en het klinkt natuurlijk heerlijk. Maar klopt het ook? In dit artikel lees je wat er echt bekend is over rode wijn en je gezondheid, en hoe je minder drinkt zonder dat het voelt als inleveren. De informatie is gebaseerd op het Voedingscentrum.
In het kort
- Rode wijn is niet gezonder dan witte wijn of bier. Dat wijn goed is voor je hart, is nooit aangetoond.
- Het Voedingscentrum adviseert geen alcohol te drinken. Drink je toch, neem dan niet meer dan één glas per dag.
- Alcohol is kankerverwekkend. Er is geen veilige grens: hoe meer je drinkt, hoe hoger het risico.
- Minder drinken lukt met alcoholvrije wijn, alcoholvrije dagen, kleinere glazen en water ernaast.
Let op: dit artikel is algemene informatie en vervangt geen medisch advies. Twijfel je of maak je je zorgen? Raadpleeg je huisarts.
Is rode wijn gezonder dan andere alcohol?
Nee. Volgens het Voedingscentrum is wijn niet gezonder dan bier, en rode wijn niet gezonder dan witte. Het idee dat de antioxidanten in rode wijn goed zijn voor je hart, is nooit goed en voldoende aangetoond.
Waar komt het idee van ‘gezonde wijn’ vandaan?
Lange tijd werd gewezen naar Frankrijk: daar dronken mensen veel wijn en kwamen hart- en vaatziekten minder voor. Maar zulk onderzoek laat alleen een verband zien, geen oorzaak. Mensen die matig wijn drinken, leven vaak ook op andere punten gezonder. Ook de stof resveratrol in druiven kreeg veel aandacht, maar daarvoor zou je veel meer wijn moeten drinken dan goed voor je is.
Is één glas per dag dan wel oké?
Het Voedingscentrum adviseert om geen alcohol te drinken. Drink je toch, neem dan niet meer dan één glas per dag. Volgens de Gezondheidsraad is er geen goed bewijs dat alcohol je gezondheid positief beïnvloedt.
Alcohol en kanker
Alcohol is ingedeeld als kankerverwekkende stof. Er is geen veilige grens: hoe meer je drinkt, hoe hoger het risico. Alcohol verhoogt onder meer de kans op mond-, keel-, slokdarm-, lever-, darm-, borst- en maagkanker.
Minder drinken zonder dat het saai wordt
- Kies een alcoholvrije wijn. Die zijn de laatste jaren een stuk lekkerder geworden, ook in de rode varianten.
- Spreek alcoholvrije dagen af. Bijvoorbeeld alleen in het weekend een glas.
- Schenk kleinere glazen en drink er water naast.
- Maak er iets bijzonders van. Liever één mooie fles met vrienden dan elke avond een glas uit gewoonte.
Checklist: rode wijn in het kort
- Rode wijn is niet gezonder dan witte wijn of bier.
- Dat wijn goed is voor je hart, is niet aangetoond.
- Het advies is: geen alcohol, of niet meer dan één glas per dag.
- Alcohol verhoogt de kans op verschillende soorten kanker.
Veelgestelde vragen over rode wijn
Is rode wijn goed voor je hart?
Dat is nooit goed aangetoond. Het Voedingscentrum adviseert daarom niet om wijn te drinken voor je hart.
Hoeveel wijn mag je per dag drinken?
Het advies is geen alcohol te drinken. Doe je het toch, houd het dan bij maximaal één glas per dag.
Is alcoholvrije wijn een goed alternatief?
Ja, als je van de smaak houdt zonder de alcohol. Let wel op: ook alcoholvrije wijn bevat suiker en calorieën.
Bron: Voedingscentrum – Alcohol. Bijgewerkt oktober 2026.
Bijgewerkt 17 oktober 2026 | Gezondheid
Groene thee heeft een gezond imago. Het zou helpen bij afvallen, je beschermen tegen kanker en je geheugen verbeteren. Maar wat is daarvan waar? In dit artikel lees je wat er echt bekend is over groene thee, hoeveel je kunt drinken en waar je op let. De informatie is gebaseerd op het Voedingscentrum en de Gezondheidsraad.
In het kort
- Groene of zwarte thee verlaagt je bloeddruk. Het Voedingscentrum adviseert volwassenen 3 kopjes thee per dag.
- Dat groene thee kanker voorkomt of helpt bij afvallen, is niet aangetoond.
- Een kopje (125 ml) bevat ongeveer 20 milligram cafeïne. Ben je zwanger of geef je borstvoeding, houd dan maximaal 200 milligram per dag aan.
- Gebruik water van ongeveer 70 tot 80 graden, laat de thee 2 tot 3 minuten trekken en drink hem niet gloeiend heet.
Let op: dit artikel is algemene informatie en vervangt geen medisch advies. Twijfel je of maak je je zorgen? Raadpleeg je huisarts.
Wat is groene thee?
Groene thee komt van dezelfde plant als zwarte thee: de Camellia sinensis. Het verschil zit in de bewerking. Groene theeblaadjes worden nauwelijks gefermenteerd, waardoor de smaak frisser en grassiger is.
Is groene thee gezond?
Ja, op één punt is het effect goed onderbouwd. Volgens de Gezondheidsraad verlaagt het drinken van groene of zwarte thee je bloeddruk. Het Voedingscentrum adviseert volwassenen daarom om 3 kopjes thee per dag te drinken, afgewisseld met water, gefilterde koffie en zuiveldranken.
Helpt groene thee tegen kanker?
Dat is niet aangetoond. Je leest soms over gebieden in Japan waar veel groene thee wordt gedronken en minder maagkanker voorkomt, maar zulk onderzoek laat alleen een verband zien. Wel is bekend dat je thee beter niet gloeiend heet drinkt: laat het eerst wat afkoelen.
Helpt groene thee bij afvallen?
Ook daarvoor is geen goed bewijs bij mensen. Er zijn onderzoeken in het laboratorium en bij dieren, maar die zeggen weinig over wat een kopje thee voor jou doet. Groene thee zonder suiker is wel een prima vervanger voor frisdrank of sap.
Hoeveel cafeïne zit er in groene thee?
Een kopje groene thee (125 ml) bevat ongeveer 20 milligram cafeïne. Een kopje zwarte thee ongeveer 30 milligram. Ben je zwanger of geef je borstvoeding? Dan is het advies om niet meer dan 200 milligram cafeïne per dag binnen te krijgen.
Tips voor een lekker kopje groene thee
- Gebruik water van ongeveer 70 tot 80 graden. Kokend water maakt groene thee snel bitter.
- Laat hem niet te lang trekken: 2 tot 3 minuten is genoeg.
- Drink hem zonder suiker. Wil je wat extra smaak, probeer dan een schijfje citroen of verse munt.
Checklist: groene thee in het kort
- 3 kopjes groene of zwarte thee per dag verlaagt de bloeddruk.
- Dat groene thee kanker voorkomt of helpt bij afvallen, is niet aangetoond.
- Een kopje bevat ongeveer 20 mg cafeïne.
- Drink thee niet gloeiend heet.
Benieuwd hoe het zit met wijn? Lees is rode wijn gezond?
Veelgestelde vragen over groene thee
Hoeveel kopjes groene thee per dag is gezond?
Het Voedingscentrum adviseert volwassenen 3 kopjes groene of zwarte thee per dag.
Zit er cafeïne in groene thee?
Ja, ongeveer 20 milligram per kopje van 125 ml. Dat is minder dan in zwarte thee of koffie.
Val je af van groene thee?
Daar is geen goed bewijs voor. Groene thee zonder suiker is wel een goede vervanger voor zoete dranken.
Bron: Voedingscentrum – Thee (op basis van de Richtlijnen goede voeding van de Gezondheidsraad). Bijgewerkt oktober 2026.
Bijgewerkt 17 oktober 2026 | Gezondheid
Suiker zit in veel meer producten dan je denkt: van ontbijtgranen tot pastasaus. En we weten allemaal dat te veel suiker niet goed is. Maar wat doet suiker precies, hoeveel is te veel en hoe eet je er minder van zonder dat je alles moet laten staan? Dat lees je in dit artikel. De informatie is gebaseerd op het Voedingscentrum.
In het kort
- Suikerhoudende dranken zoals frisdrank, sap en limonade vergroten de kans op overgewicht, want van drinken raak je weinig verzadigd.
- Voor je gebit telt vooral hoe vaak je zoet eet of drinkt. Eet of drink niet vaker dan 7 keer per dag.
- Het advies: zo min mogelijk suikerhoudende dranken en niet te veel producten met toegevoegde suiker. Een maximum in grammen noemt de Gezondheidsraad niet.
- Ongeveer de helft van de suiker komt uit snoep, koek, gebak en frisdrank. Daar valt de meeste winst te halen.
Let op: dit artikel is algemene informatie en vervangt geen medisch advies. Twijfel je of maak je je zorgen? Raadpleeg je huisarts.
Wat is suiker eigenlijk?
Gewone suiker heet ook wel sacharose. Op etiketten staat suiker onder veel verschillende namen, zoals glucose, fructose, glucosestroop, dextrose en maltose. Allemaal zijn het suikers.
Suiker zit van nature in fruit en melk. Daarnaast wordt het toegevoegd aan veel producten. Het advies gaat vooral over die toegevoegde suiker en over suikerhoudende dranken.
Waarom is te veel suiker ongezond?
Meer kans op overgewicht
Suikerhoudende dranken zoals frisdrank, sap en limonade vergroten volgens het Voedingscentrum de kans op overgewicht. Van drinken raak je namelijk weinig verzadigd, terwijl je wel veel calorieën binnenkrijgt.
Gaatjes in je tanden
Bacteriën in je mond maken van suiker zuur, en dat zuur veroorzaakt gaatjes. Daarbij telt vooral hoe vaak je iets zoets eet of drinkt, nog meer dan hoeveel. Poets twee keer per dag je tanden en eet of drink niet vaker dan 7 keer per dag iets. Water, en thee of koffie zonder suiker en melk, tellen niet mee. Lees ook onze tips voor een goed gebit.
Hoeveel suiker is te veel?
De Gezondheidsraad noemt geen maximum in grammen. Het advies is om zo min mogelijk suikerhoudende dranken te drinken en niet te veel producten met toegevoegde suiker te eten. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) houdt als grens aan dat maximaal 10% van je calorieën uit vrije suikers komt.
Ongeveer de helft van de suiker die Nederlanders binnenkrijgen, komt uit snoep, koek, gebak en frisdrank. Daar valt dus de meeste winst te halen.
Is suiker verslavend?
Je leest soms dat suiker net zo verslavend is als drugs. Dat komt uit onderzoek bij ratten. Of dat ook zo voor mensen geldt, is niet aangetoond. Wel kun je gewend raken aan een zoete smaak, en dat kun je ook weer afleren.
Zo eet je minder suiker
- Drink water, thee of koffie in plaats van frisdrank, sap of limonade.
- Kies naturel yoghurt of kwark en doe er zelf vers fruit door.
- Lees het etiket. Staat suiker (of een van de andere namen) bovenaan de ingrediëntenlijst, dan zit er veel in.
- Bouw het af. Doe steeds iets minder suiker in je thee of koffie: je smaak went er snel aan.
- Maak zoet bijzonder. Een stuk taart op een verjaardag is prima; elke dag koek bij de koffie telt op.
Checklist: suiker in het kort
- Suikerhoudende dranken vergroten de kans op overgewicht.
- Hoe vaak je zoet eet of drinkt, bepaalt vooral de kans op gaatjes.
- Het advies: zo min mogelijk suikerhoudende dranken en niet te veel toegevoegde suiker.
- De meeste suiker komt uit snoep, koek, gebak en frisdrank.
Zin in iets zoets? Lees ook of chocolade gezond is.
Veelgestelde vragen over suiker
Hoeveel suiker per dag mag je eten?
De Gezondheidsraad noemt geen maximum in grammen. De WHO houdt maximaal 10% van je calorieën uit vrije suikers aan.
Is suiker in fruit ook ongezond?
Nee. In heel fruit zitten ook vezels, vitamines en mineralen. Het advies om minder suiker te eten gaat over toegevoegde suiker en suikerhoudende dranken.
Is vruchtensap gezond?
Vruchtensap telt als suikerhoudende drank. Het Voedingscentrum adviseert om er zo min mogelijk van te drinken.
Bron: Voedingscentrum – Suiker. Bijgewerkt oktober 2026.
Bijgewerkt 17 oktober 2026 | Gezondheid
Een stukje pure chocolade bij de koffie: voor veel mensen is dat een klein dagelijks feestje. En je leest vaak dat chocolade ook nog gezond is. Hoe zit dat eigenlijk? In dit artikel lees je wat er bekend is, waar de verhalen vandaan komen en hoe je er slim van geniet. De informatie is gebaseerd op het Voedingscentrum.
In het kort
- Er is onvoldoende bewijs dat chocolade hart- en vaatziekten helpt voorkomen; eten om gezonder te worden wordt niet aangeraden.
- Een gewoon blokje pure chocolade bevat te weinig flavanolen voor het gunstige effect; daarvoor heb je ongeveer 10 gram speciale chocolade nodig.
- Chocolade bevat veel verzadigd vet, ongeveer 20 gram per 100 gram. Een reep van 75 gram levert 400 tot 450 kcal.
- Geniet van een klein stukje, het liefst puur, en combineer het met iets voedzaams zoals noten of fruit.
Let op: dit artikel is algemene informatie en vervangt geen medisch advies. Twijfel je of maak je je zorgen? Raadpleeg je huisarts.
Waarom zou chocolade gezond zijn?
Cacao bevat flavanolen. Dat zijn antioxidanten die van nature in de cacaoboon zitten. Uit onderzoek blijkt dat meer dan 200 milligram flavanolen per dag een gunstig effect heeft op de soepelheid van je bloedvaten. Dat klinkt goed, maar er is een maar.
Helpt chocolade tegen hart- en vaatziekten?
Volgens het Voedingscentrum is er onvoldoende bewijs dat chocolade hart- en vaatziekten helpt voorkomen. Chocolade eten om gezonder te worden, wordt daarom niet aangeraden.
Bovendien zit in een gewoon blokje pure chocolade uit de supermarkt lang niet genoeg flavanolen om dat gunstige effect te halen. Daarvoor heb je ongeveer 10 gram speciale pure chocolade met een hoog flavanolgehalte nodig.
De keerzijde: vet en calorieën
Chocolade bevat veel verzadigd vet: ongeveer 20 gram per 100 gram. Dat verhoogt je LDL-cholesterol, het ‘slechte’ cholesterol. Een reep van 75 gram levert 400 tot 450 kcal. Dat is ongeveer een vijfde van wat een volwassene per dag nodig heeft.
Maakt chocolade blij?
Chocolade is voor veel mensen echt een genietmoment, en dat mag er zijn. Er wordt vaak gezegd dat stoffen in chocolade je gelukkig maken, maar dat effect is klein. Het fijne gevoel komt vooral door de smaak en het moment zelf.
Zo geniet je slim van chocolade
- Kies een klein stukje en eet het bewust, in plaats van een hele reep tussendoor.
- Puur heeft de voorkeur boven melk of wit, omdat er meer cacao en minder suiker in zit.
- Combineer het met iets voedzaams, zoals een handje noten of wat fruit.
- Bewaar het niet in het zicht. Wat je niet ziet, eet je minder snel.
Checklist: chocolade in het kort
- Cacao bevat flavanolen die goed zijn voor je bloedvaten.
- Dat chocolade hart- en vaatziekten voorkomt, is niet bewezen.
- Chocolade bevat veel verzadigd vet en calorieën.
- Geniet ervan als lekkernij, met mate.
Veelgestelde vragen over chocolade
Is pure chocolade gezonder dan melkchocolade?
Pure chocolade bevat meer cacao en minder suiker. Maar ook pure chocolade bevat veel verzadigd vet en calorieën, dus eet het met mate.
Hoeveel chocolade mag je per dag eten?
Er is geen officiële hoeveelheid. Het Voedingscentrum adviseert om chocolade niet te vaak en niet te veel te eten.
Is chocolade goed voor je hart?
Er is onvoldoende bewijs dat chocolade hart- en vaatziekten helpt voorkomen.
Bron: Voedingscentrum – Chocolade. Bijgewerkt oktober 2026.